Kontroller İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III esas alınarak yürütülür. Sözleşme kontrolden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden bildirilir.
1. Proje, doküman ve genel kontroller
Kontrol, yangın tesisatı mekanik projesiyle başlar. Projenin yapıya ait, imzalı ve güncel olduğu doğrulanır; projedeki her değer sahadaki tesisatla karşılaştırılır. Projesi olmayan tesisata uygunluk raporu verilemez.
- Yangın tesisatı mekanik projesinin bulunması; adres, ada-parsel ve pafta bilgilerinin yapıyla eşleşmesi
- Proje müellifinin adı, unvanı, oda sicil numarası, imzası ve kaşesi; projenin güncel olması
- Projede tehlike sınıfı, hidrolik hesap, kritik hat izometrisi, depo ve pompa seçimlerinin yer alması
- Bina ve yapı yüksekliği, oturma alanı, toplam kapalı alan ve cephe genişliğine göre zorunlu sistemlerin belirlenmesi
- Pompa debisi ve basıncı, depo hacmi, sprinkler koruma alanları, dolap ve hidrant yerleşiminin sahayla uyumu
- Jokey pompa değerlerinin projeyle uyumu
- Yangın söndürme sistemi sorumlusu ve yedeğinin belirlenip pompa dairesine asılması
- Pompa dairesinde kullanma talimatı ve uyarı levhaları
- Günlük, haftalık, aylık, 3 ve 6 aylık, yıllık bakım-kontrol form sistematiği
Ölçülen / izlenen: Proje ↔ saha karşılaştırması. Projenin asgari değerleri kontrol edilir; hidrolik hesabın doğruluğu proje müellifinin sorumluluğundadır.
Mevzuat dayanağı: İEKSG Ek-III 2.3.5 · BYKHY m.90. Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: Proje aranır; yoksa işveren yaptırır. Tesisat projeye, BYKHY’ye ve standartlara uygunluk yönünden değerlendirilir; bütün ekipman sertifikalı olmalıdır (BYKHY 90/3). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
2. Su deposu ve su kaynağı
Sistemde en az bir güvenilir su kaynağı bulunmalı, yangın rezervi yalnız söndürme sistemine ayrılmalıdır. Depo hacmi, tehlike sınıfına göre gereken süre boyunca kesintisiz su vermelidir.
- En az bir güvenilir su kaynağı; depo yanmaz malzemeden (betonarme, modüler, çelik)
- Etkin hacim: emiş borusu üst seviyesiyle dolum hattı alt seviyesi arası × depo alanı; projedeki hacimden az değil
- Süre yeterliliği: düşük tehlike 30 dk, orta 60 dk, yüksek 90 dk; yalnız hidrant varsa en az 1900 L/dk × 90 dk
- Yangın rezervinin başka amaçla kullanılmaması (diğer sistemlerin emişi yangın emişinden yukarıda)
- Şamandıra veya pilot kontrollü vanayla otomatik dolum; şebeke, kuyu ya da taşıma su
- Dışarıdan okunabilen, darbeye dayanıklı seviye göstergesi; en düşük seviye işaretli
- Donmaya karşı önlem: besleme borusu ve dolum vanası en az +4 °C; donma bölgesinde su seviyesi gerekenin 1 m üstünde ve tahliye vanası
- Su sıcaklığı en çok 40 °C; üstü açık kaynakta emiş filtresi
- Gövdede sızıntı, delik ve korozyon bulunmaması
- Depo iç yüzeyi ve dibinde tortu, çamur ve korozyon; iç muayene ve temizlik kayıtları
Ölçülen / izlenen: Depo ölçüleri ve etkin hacim (m³), yangın rezervi (m³), su sıcaklığı (°C).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.92 (1)(2)(3)(7). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 (su beslemesi, depo, donma koruması). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
3. Yangın pompa dairesi
Pompalar, yangın sırasında da çalışabilecekleri korunmuş bir mahalde olmalıdır. Mahal; yangın dayanımı, erişim, havalandırma, sıcaklık, drenaj ve çalışma alanı yönünden kontrol edilir.
- Pompaların en az 60 dk yangına dayanıklı, yalnız yangından korunma amaçlı ayrı bir bölme veya binada olması
- Mahalle güvenli erişim; hurda, depo, otopark gibi başka amaçla kullanılmaması
- Hatların tanımlanması: hangi hattın nereyi beslediği (boru üstü yazı veya akış krokisi)
- Havalandırma: dizel pompada üretici değerine uygun; doğal havalandırmada giriş alttan, çıkış üstten ve çapraz
- Ortam sıcaklığı: elektrikli pompada +4 °C, dizel pompada +10 °C üzeri; termostatlı, ortamı ısıtan cihaz
- Eğimli zemin ve drenaj gideri; yer altındaki dairede su kaçak sensörü
- Mahalin sprinklerle korunması (hat vanası, akış anahtarı ve test vanası yeterli; ıslak alarm vanası konmaz)
- Ankrajlı ve pompa ağırlığını taşıyan kaide; bakım, muayene ve ayar için yeterli çalışma alanı
- Su beslemeleri, durdurma vanaları ve kontrol vana setlerine yangın anında güvenle ulaşılabilmesi
- U-bolt veya kelepçeli konsollar; pompa flanşlarına yük gelmemesi; vana ve borularda hasar ve korozyon
Ölçülen / izlenen: Ortam sıcaklığı (°C), havalandırma açıklıkları, drenaj eğimi.
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.91 · m.93 (9)(11). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 (pompa bölmesi ve yangın dayanımı). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
4. Elektrik tesisatı ve pompa panoları
Pompa ancak enerjisi kadar güvenilirdir. Besleme bağımsız ve güvenilir olmalı, her pompanın kendi kilitli panosu bulunmalı, kablolar yangına karşı korunmalıdır.
- Yedek dizel pompa yoksa beslemenin güvenilir kaynaktan, binanın genel elektrik sisteminden bağımsız alınması
- Şebeke kesilerek pompaların devreye girmesinin gözlenmesi; besleme hattında kaçak akım (RCD) koruması olmaması
- Dizel pompa yoksa jeneratör için transfer panosu ve uzaktan marş kablolaması
- Her pompanın ayrı ve kilitli kumanda panosu; ana giriş kesicisine kilit açılmadan erişilememesi
- Faz hatası, faz sırası hatası ve kumanda fazı hatası bilgi ışıkları
- Pano önünde izole paspas veya yalıtkan boya
- Sabit aydınlatma ve acil aydınlatma; enerji kesildiğinde kumanda elemanlarının görülebilmesi
- Kabloların yangına ve mekanik hasara karşı korunması; eksiz, tek parça kablo
Ölçülen / izlenen: Besleme gerilimi (V), faz sırası, enerji kesintisinde pompa ve acil aydınlatmanın devreye girmesi.
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.93 (4)(6)(10). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 (elektrik beslemesi ve kablolar). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine mühendisi (2.3.3); elektrik kısmı için elektrik mühendisi (2.3.2).
5. Emiş hattı
Depodan pompaya giden hat. Yanlış vana tipi, hava cebi ya da daralma pompanın su çekmesini bozar; pompa kâğıt üzerinde yeterli olsa da sahada debi veremez.
- Emiş hatlarının kollektöre veya depoya bağımsız bağlanması; birleşikse her pompada durdurma vanası
- Emişte boru çapında yükselen milli (OS&Y) vana; kelebek vana kullanılmaması
- Pompa girişinde en az 2 çap düz boru; vananın pompa ağzına doğrudan bağlanmaması
- Hava cebi oluşmaması için yatay ya da pompaya doğru hafif yükselen eğim
- Eksantrik redüksiyonun düz kenarı üstte (en çok 15° daldırma açısı)
- Emiş vanasının açık konumu kilit veya izleme anahtarıyla güvencede; kapatılınca panele ikaz
- Kauçuk kompansatör yerine metal (yivli) kompansatör
- Emiş çapı: pozitif emişte en az DN65, negatif emişte en az DN80; ana pompa emişinde pislik tutucu yok
- Negatif emişte her pompaya ayrı otomatik doldurma düzeneği
Ölçülen / izlenen: Emiş boru ve vana çapları, düz boru uzunluğu, vakummetre okuması.
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.93 · TS EN 12845 m.10.6.2. Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 m.10.6.2 (emiş boruları); NFPA 20 bilgi amaçlı. Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
6. Yangın pompaları ve presostat hattı
Pompaların kapasitesi, yedeklemesi ve yardımcı elemanları kontrol edilir. Her pompanın kendi basınç anahtarı ve kendi basınç hissetme hattı olmalıdır; tek bir hattın arızası bütün pompaları devre dışı bırakmamalıdır.
- Pompa etiketindeki debi ve basıncın projedeki değerlerden az olmaması; debi fazlaysa depo süresinin yeniden kontrolü
- Yedekleme: tek ana pompada aynı kapasitede yedek; birden fazlada toplam kapasitenin en az %50’si
- Otomatik hava boşaltma valfi (purjör)
- Sirkülasyon rahatlatma valfi: çek valften önce, ayarlı ve kilitli, çıkışı ayrı, görünür ve drenaja bağlı
- Emişte vakummetre, basmada manometre; okunur durumda
- Yangın pompası özelliği ve uygunluk sertifikası; pozitif veya negatif emişe uygun pompa tipi
- Her pompanın ayrı basınç anahtarı: kumanda panosu içinde veya yanında, alt ve üst değeri bağımsız ayarlı, kilitlenebilir, darbeye korumalı
- Her pompanın ayrı basınç hissetme hattı: bakır veya paslanmaz, en az 15 mm, üzerinde kontrolsüz kapatma vanası yok
- Basınç düşürülünce devreye girme sırası: önce jokey, sonra ana, en son yedek pompa
Ölçülen / izlenen: Devreye girme ve çıkma basınçları (bar), pompa etiket değerleri, hissetme hattı çapı (mm).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.93 (1)(2)(5)(7) · m.90/3. Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 m.10.5 (sirkülasyon akışı); NFPA 20 bilgi amaçlı (basınç hissetme hattı). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
7. Dizel pompa: relief, yakıt, egzoz ve akü
Elektrik kesildiğinde yangını dizel pompa karşılar; yakıtı, egzozu, aküleri ve basınç rahatlatma hattı ayrı ayrı kontrol edilir. Egzozu pompa odasına veren tesisatta güvenlik nedeniyle muayeneye devam edilmez.
- Sıfır debide basınç dizelde 8,6 bar’ı (elektrikli pompada 12 bar’ı) aşıyorsa basınç rahatlatma vanası (BRV); hat pompa çıkışı ile çek valf arasından
- Her pompanın relief hattı ayrı ve depoya ayrı dönüyor; üzerinde kesme vanası yok, varsa açık konumu güvencede
- Her motora ayrı çelik yakıt tankı; topraklı, hacmin 1/3’ü kadar taşma havuzu, altta vana ve kör tapa
- Yakıt: düşük tehlike 3 saat, orta 4 saat, yüksek 6 saat tam yükte çalışmaya yeterli; sağlam seviye göstergesi
- Yakıt borusu siyah veya paslanmaz çelik (bakır, galvaniz, plastik değil); çıkış vanası yanda ve kilitli
- Tank motorun yakıt pompasından yüksekte (en çok 3 m) ama tam üstünde değil; besleme borusu tank tabanından en az 20 mm yukarıda
- Tank havalığı bina dışında, yapıdan en az 1,5 m uzakta
- Egzoz dışarıya verilmiş, yalıtımlı ve susturuculu; çapı motor çıkışından küçük değil; delik, sızıntı, kızarma yok; yanıcılardan en az 23 cm
- İki ayrı akü, başka amaçla kullanılmıyor; şarjlı, kutup başlarında oksit yok, yerden en az 30 cm yukarıda
- Motor soğutması basma suyuyla yapılıyorsa boşaltılan suyun görülmesi
Ölçülen / izlenen: Yakıt hacmi ve tüketime göre süre (saat), akü gerilimi (V), relief ayar basıncı (bar).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.93 (3). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 (dizel tahrik); NFPA 20 bilgi amaçlı (relief hattı, yakıt sistemi). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
8. Basma hattı, kolektör ve test hattı
Pompadan çıkan su basma kolektörüyle tesisata dağılır. Kesme vanalarının açık kalması güvenceye alınmalı; pompa performansının ölçülebilmesi için uygun bir debimetre test hattı bulunmalıdır.
- Basma hattında kesme vanası (yükselen milli veya kelebek); açık konumu kilitli ya da izlemeli
- İzlemeli vana kapatıldığında yangın paneline ikaz düşmesi
- Basma kolektöründe manometre; su kesilmeden sökülebilmesi için önünde vana
- Sprinkler grubu, alarm ve bölge vanalarında en yüksek basınç 12 bar; üzerinde basınç düşürücü
- Test hattı ya da taşınabilir debimetre; hat çek valf ile basma vanası arasından alınmış
- Debimetre öncesi ve sonrası düz boru mesafeleri (üreticiye göre 10D–5D veya 5D–2D)
- Debimetrenin pompa anma debisinin %175’ini ölçebilmesi; test hattı çapının uygunluğu
- Hat tanımları, akış yönü işaretleri, konsol ve askılar
Ölçülen / izlenen: Kolektör basıncı (bar), test hattı çapı ve debimetre ölçüm aralığı (L/dk).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.96 (9) · m.93. Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 (basınç sınırları); NFPA 20 bilgi amaçlı (test hattı). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
9. Islak alarm vanaları ve kat kontrol vanaları
Bir sprinkler başlığı açıldığında alarm vanası su motorlu gongu çaldırır ve panele sinyal gönderir. Her zonda izlemeli kesme vanası, akış anahtarı ve test-drenaj vanası bulunur.
- Kapalı ıslak alarm vanası bulunmaması
- Alarm vanası tipinin sisteme uygunluğu; bir vana setinin koruduğu alanın TS EN 12845 sınırını aşmaması
- Alarm vanası giriş ve çıkış manometrelerinin doğru okuması
- Geciktirici tüp ve üzerindeki basınç anahtarının çalışması
- Test vanası açılınca gongun 30 saniye içinde çalması; gong gideri drenaja bağlı
- Gong ve vanaların hangi zona hizmet ettiğinin etiketlenmesi
- Alarm vanası ve kesme vanası kapatılınca yangın paneline ikaz düşmesi
- Her zonda izlemeli kelebek vana, akış anahtarı, test-drenaj vanası ve manometre
- Test-drenaj vanasından akışla akış anahtarı sinyalinin panele ulaşması; gözetleme camından akış
- Boşaltma ve drenaj bağlantılarının gidere verilmesi
- Kuru borulu veya ön etkili sistem varsa: hava kaynağı (kompresör), sistem hava basıncı, hızlandırıcı; vana tetikleme denemesi üretici talimatına göre
Ölçülen / izlenen: Gong çalma süresi (sn), alarm vanası giriş ve çıkış basıncı (bar), panel sinyalleri.
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.96 (7)(9). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 (alarm vanaları, vana setinin koruma alanı); kuru ve ön etkili sistemlerde üretici bakım talimatı. Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
10. Sprinkler sistemi ve sabit boru tesisatı
Önce sistemin bu yapıda zorunlu olup olmadığı belirlenir; ardından başlıkların koruma alanları, engeller, basınç sınırları ve boru tesisatının sabitlenmesi kontrol edilir.
- Zorunluluk: ör. konut dışı binada yapı yüksekliği 30,50 m üzeri, 600 m² üzeri kapalı otopark, 1000 m² üzeri yanıcı madde bulunan yapı; aşılan kompartıman alanı
- Başlık başına koruma alanı: düşük ve orta tehlike-1’de en çok 21 m²; diğer sınıflarda TS EN 12845 değerleri
- Başlıkların çalışmasını engelleyen istif, kanal, kiriş veya duvar bulunmaması
- Başlık tipi ve montaj yönü (upright, pendent, sidewall); sızıntı, korozyon, boya, plastik kılıf, hasar
- Tavan ile asma tavan arasındaki boşluk 0,8 m’yi aşıyorsa o boşluğun da korunması
- Islak sistem +4 °C altı veya 95 °C üstü alanlarda değil; varsa ısıtıcı bant ya da yalıtım
- Tesisat basıncı 12 bar’ı aşmıyor; bir vana setinde en alt ve en üst başlık arası 45 m’yi geçmiyor; 12 bar üstü bölümlerde uygun basınç sınıfında ekipman
- Basınç düşürücü vananın önünde ve arkasında birer manometre; her manometre su kesilmeden sökülebiliyor
- En az 6 yedek başlık ve değiştirme anahtarı (TS EN 12845: düşük 6, orta 24, yüksek 36)
- Askılar boruyu saran ve kaynaksız; deprem bölgesinde dört yollu destek ve esnek bağlantı; dilatasyon geçişleri
- Borular betona gömülü değil; PE borular yalnız toprak altında; korozyon yok
- Hidrolik olarak en uzak noktadaki test vanasından akış: alarm, akış anahtarı sinyali ve pompanın devreye girmesi
- Sistem 25 yaşına ulaştıysa başlıklardan numune alınıp test edilmesi, boru içi kontrol ve yıkama (TS EN 12845)
Ölçülen / izlenen: Başlıklar arası mesafe (m) ve başlık başına alan (m²), boşluk yüksekliği (m), tesisat basıncı (bar).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.96 (2)(5)(6)(8)(10). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 12845 (tasarım ve bakım, 25 yıllık numune kontrolü); TS EN 12259 (yağmurlama elemanları). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
11. Yangın dolapları ve itfaiye su alma ağzı
Dolap açılır, hortum tamamen serilir ve su verilir; mesafe, hortum tipi ve lüle basıncı yönetmelik değerleriyle karşılaştırılır. Bir boyutu 60 m’yi geçen katlarda itfaiye su alma ağzı da aranır.
- Dolaplar arası en çok 30 m (sprinkler ve su alma ağzı varsa 45 m); koridor ve merdiven yakınında, kaçış yolunu engellemiyor
- Dolap önü açık, kapaklı, kapak en az 170° açılıyor; numaralı ve kullanma talimatlı
- Tambur iki yöne serbest dönüyor; hortum, makara ve vanaya güvenli bağlı
- Yarı sert hortum TS EN 694, 25 mm, en çok 30 m; yassı hortum 50 mm, en çok 20 m
- Lüle kapama, püskürtme ve fıskiye yapabiliyor; kırık veya çatlak yok
- Vana kolay açılıyor (vidalı vanada en çok 3,5 turda tam açık); kaçak, korozyon, keskin kenar yok
- Kritik dolapta basınç en az 4, en çok 9 bar; üstünde basınç düşürücü
- Besleme hattı en az 2", siyah veya galvaniz dikişsiz çelik; plastik boru yok; kullanım suyuna bağlı dolapta hidrolik hesaba uygunluk
- İtfaiye su alma ağzı: Storz 50/65 mm, korunmuş mahalde (kaçış merdiveni, yangın güvenlik holü), ana kolondan; herhangi bir noktaya en çok 60 m
- Su alma ağzının vanası rahat açılıyor; tırnaklar sağlam, zincirli kapak ve Storz adaptör yerinde
Ölçülen / izlenen: Lüle basıncı (bar), hortum boyu (m), dolaplar arası mesafe (m).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.94. Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 671-1, TS EN 671-2, TS EN 671-3; TS EN 694. Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
12. İtfaiye su verme ağzı
İtfaiye araçlarının sisteme dışarıdan su basabildiği bağlantıdır. Yüksek binalarda, oturma alanı 1000 m²’yi ya da cephe genişliği 75 m’yi aşan binalarda zorunludur.
- Zorunluluk: yüksek bina, oturma alanı 1000 m² üzeri veya cephe genişliği 75 m üzeri
- Bağlantı en az 100 mm (4") çapında; 2 adet 65 mm Storz rakor
- Sistemde çek valf (akış kolektöre doğru); bağlantı hattında kesme vanası yok
- Çek valf ile bağlantı arasındaki suyu otomatik boşaltan elemanın çalışması
- Ağızlar yatay ve zeminden 0,5–1,2 m yükseklikte
- İtfaiye aracının bağlantıya ulaşma mesafesi en çok 18 m
- Görünür işaretleme; birden fazla bina varsa hangi binayı beslediği yazılı
- Storz adaptörler, zincirli kapaklar ve başlıklar yerinde, dişler sıkı
Ölçülen / izlenen: Bağlantı çapı (mm), montaj yüksekliği (m), araç yanaşma mesafesi (m).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.97. Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: Muayene talimatı T.49 (montaj yüksekliği, işaretleme). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
13. Hidrant sistemi
Binayı dışarıdan saran hidrantlar, ilk müdahalede söndürülemeyen yangına itfaiyenin bağlandığı noktalardır. Basınç, pompa istasyonuna en uzak ve kot farkı en fazla olan hidrantta ölçülür.
- Zorunluluk: taban alanları toplamı 5000 m²’yi aşan yerleşmelerde dış hidrant sistemi
- TS EN 14384’e uygun yer üstü hidrant; adedi projeyle tutarlı
- Binaya uzaklık ortalama 5–15 m; hidrantlar arası 50 / 100 / 125 / 150 m (risk bölgesine göre)
- Kritik hidrantta en az 7 bar (700 kPa); sistem debisi en az 1900 L/dk
- Ring yoksa besleme borusu en az 100 mm; bakım için yer altı veya yer üstü hat kesme vanaları
- Hidrant anahtarı ve 2" hortum yanında; üstten rahat açılıp kapanıyor, gövde ve çıkışta kaçak yok
- Gövdede çatlak yok; zincirli kapaklar tam; numaralı ve etiketli
- Araç çarpmasına karşı koruma; alt gövde (subap) donma kotunun altında; dış borularda ısıtıcı bant veya yalıtım; PE borular toprak altında
Ölçülen / izlenen: Statik ve akış basıncı (bar), hidrantlar arası ve binaya mesafe (m).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.95. Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: TS EN 14384 (yer üstü yangın hidrantı). Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
14. Köpüklü söndürme sistemi
Yanıcı sıvı bulunan alanlarda suya köpük konsantresi karıştırılır. Tesiste köpüklü sistem varsa tank tipi, köpük seviyesi, köpük türü ve değişim kayıtları kontrol edilir.
- Depolama tipi: diyaframlı (bladder) tank ya da atmosferik tank ve köpük pompası
- Tanktaki köpük seviyesinin gösterge üzerinden yeterli olması
- Köpük tipinin yangın türüne uygunluğu: hidrokarbonlarda AFFF, alkol ve solventlerde AFFF-AR
- Köpük doldurma ve değişim tarihleri; üreticinin güvenlik bilgi formuna göre raf ömrünün izlenmesi
- Baskın (deluge) vana, oran kontrol ve konsantre kontrol vanalarının konumu
- Tank dış yüzeyi, kaynak bölgeleri ve korozyon
Ölçülen / izlenen: Köpük seviyesi, konsantre tipi ve karışım oranı (%), son değişim tarihi.
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.98 (1)(2). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: Sertifikalı ve ilgili standartlara göre tasarlanmış sistem; üretici güvenlik bilgi formu. Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
15. Pompa performans testi
Her yangın pompası sistemden ayrılır, akış test hattına yönlendirilir ve üç noktada ölçülür: kapalı vana, anma debisi ve anma debisinin %150’si. Net basınç (çıkış − giriş) anma basıncıyla karşılaştırılır; sonuç üreticinin pompa eğrisiyle birlikte Pompa Performans Testi Raporu’na işlenir. Jokey pompa yangın pompası değildir, bu teste girmez.
- Hazırlık: pompa sistemden ayrılır, akış test hattına yönlendirilir; işletme ve yangın paneli ilgilileri bilgilendirilir
- Ultrasonik debimetre test hattına üretici montaj mesafeleriyle (girişte 10D, çıkışta 5D) bağlanır; ölçüm cihazlarının kalibrasyon belgesi geçerli
- Pompa giriş ve çıkışına uygun manometre ve vakummetre; dönen mile reflektör bant (lazer takometre)
- Dizel pompada relief vana test süresince devre dışı bırakılır, test sonunda eski hâline alınır
- 1. nokta · kapalı vana (sıfır debi): net basınç anma basıncının en çok %140’ı
- 2. nokta · anma debisi: net basınç anma basıncının en az %95’i; devir etiket değerinde
- 3. nokta · anma debisinin %150’si: net basınç anma basıncının en az %65’i
- 3. noktada elektrikli pompada üç fazda akım (etiketin en çok %110’u) ve gerilim (en az %95’i)
- Presostat sırası (jokey → ana → yedek); olağan dışı ses ve titreşim, salmastrada ısınma veya aşırı su yok
- Ölçümlerin üreticinin pompa eğrisiyle karşılaştırılması ve Pompa Performans Testi Raporu
- Test sonunda vanaların açık, panoların otomatik konumda bırakılması
Ölçülen / izlenen: Üç noktada debi (L/dk), giriş ve çıkış basıncı (bar), net basınç ve anma değerine oranı (%), devir (d/dk), üç fazda akım (A) ve gerilim (V).
Mevzuat dayanağı: BYKHY m.93 (1). Periyot: Yılda bir (standartta süre yoksa) · İEKSG Ek-III Tablo-3. Ölçüt: Sıfır debide %140, %150 debide %65 sınırı (BYKHY 93/1); %95 basınç ve akım-gerilim ölçütleri muayene talimatı T.49; ölçüm cihazlarının kalibrasyonu TS EN ISO/IEC 17020. Yapan: EKİPNET kayıtlı makine ve benzeri mühendis (Ek-III 2.3.3).
Fabrika hazırlanıyor
TÜRKAK akrediteliMuayene kuruluşu